ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਏਕੀਕਰਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਕੈਂਸਰ, ਆਮ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਬਿਹੇਵੀਅਰ ਐਂਡ ਅਲਾਈਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ (IHBAS) ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ‘NIMHANS-2’ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ (NIMHANS) ਦੇ ਮਾਡਲ ‘ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿਖੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਵਰਤੋਂ, ਡਾਕਟਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਏਕੀਕਰਨ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਮਾਹਿਰਾਂ, ਡਾਕਟਰੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਏਗਾ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਏਗਾ ਬਲਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਨਤ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ (RGSSH) ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 650 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ 250 ਬਿਸਤਰੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਗਭਗ 400 ਬਿਸਤਰੇ ਖਾਲੀ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ (GTB) ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (DSCI) ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। GTB ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ 1,400 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਸਤਰੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਡੇਟਾ ਵੀ ਇਸ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। GTB ਹਸਪਤਾਲ ਆਪਣੇ OPD ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ 1.4 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਗਭਗ 95,000 ਮਰੀਜ਼ IPD ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਲਗਭਗ 1.27 ਲੱਖ ਬਾਹਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ RGSSH ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2.87 ਲੱਖ ਹਨ।
ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਚਾਰੂ ਵੰਡ
ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੰਡਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ, ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ (RGSSH) ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੱਬ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ, ਪਲਮੋਨੋਲੋਜੀ, ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੋਲੋਜੀ, ਗੈਸਟ੍ਰੋਸਰਜਰੀ, ਨੈਫਰੋਲੋਜੀ, ਯੂਰੋਲੋਜੀ, ਰਾਇਮੈਟੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਹੀਮੈਟੋਲੋਜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਜ ਮਿਲੇ।
ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (DSCI) ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਓਨਕੋਲੋਜੀ, ਸਰਜੀਕਲ ਓਨਕੋਲੋਜੀ, ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਮੈਡੀਸਨ, ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਕੇਅਰ, ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਇਮੇਜਿੰਗ, ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ (GTB) ਵਿਖੇ ਆਮ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕਸ, ਇੰਟਰਨਲ ਮੈਡੀਸਨ, ਈਐਨਟੀ, ਜਨਰਲ ਸਰਜਰੀ, ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ, ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨੇਤਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਹਿੰਗੇ ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਕਟਰੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਰੀਜ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਟਾਫ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਖੰਡਿਤ ਸਰੋਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ (ਆਰਜੀਐਸਐਚ) ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਬ੍ਰੋਂਕੋਸਕੋਪੀ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਇੱਕ ਕੈਥ ਲੈਬ ਅਤੇ ਇੱਕ ਈਕੋ ਲੈਬ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਡੀਐਸਸੀਆਈ) ਕੋਲ ਰੇਡੀਓਥੈਰੇਪੀ ਲਈ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਲੀਨੀਅਰ ਐਕਸਲੇਟਰ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ (ਜੀਟੀਬੀ) ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹੂਲਤ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਘਾਟ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਕਾਰ ਹਸਪਤਾਲ ਏਕੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਇਹਨਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
IHBAS ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਬਿਹੇਵੀਅਰ ਐਂਡ ਅਲਾਈਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ (IHBAS) ਨੂੰ ਹੁਣ ‘NIMHANS-2’ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ (NIMHANS) ਦੇ ਮਾਡਲ ‘ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, IHBAS ਆਪਣੀ ਖਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 75 ਏਕੜ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ (GTBH) ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ‘ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾ’ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਹੀ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, IHBAS ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੁੱਲ 111.69 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਖਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਉਪਲਬਧ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ
